Volwassen magazijn: zo meet je waar je magazijn staat

Gepubliceerd: 19 oktober 2026
Bijgewerkt: 20 oktober 2026

Inhoudsopgave

Ons Magazijn Verbeter Model beoordeelt tien kernprocessen in een magazijn, van inbound tot retouren, op vier volwassenheidsniveaus: Initieel, Beheerd, Gecontroleerd en Geoptimaliseerd. Elk niveau heeft concrete benchmark-KPI’s en technologievereisten. Zo bepaal je objectief waar je magazijn nu staat en welke stap logisch is, in plaats van te varen op onderbuikgevoel.l.

Wat maakt een volwassen magazijn meetbaar?

Je magazijn draait, maar welk proces verdient als eerste aandacht? Als orders en processen complexer worden, is dat lastig op gevoel te bepalen. Een vertraging bij de ontvangst kan bijvoorbeeld doorwerken in je voorraadbeeld en de verwerking van orders. Je wilt weten waar het knelpunt zit voordat je besluit wat je gaat veranderen.

Het Magazijn Verbeter Model is gebouwd om die vraag objectief te beantwoorden. In plaats van een generieke checklist kijkt het model per proces naar concrete controlepunten, de benodigde technologie en meetbare KPI’s. Daarmee wordt zichtbaar waar een magazijn precies staat, en welke stap daarna logisch is.

Sherpaan heeft het model in de praktijk getoetst met onder meer Smulderstextiel, Voetbalshop.nl, Acaza en Medpets. Hun feedback is gebruikt om het model verder aan te scherpen.

De tien kernprocessen

Het model deelt een magazijn op in tien kernprocessen:

  • Inbound: de ontvangst en kwaliteitscontrole van binnenkomende goederen.
  • Storage: hoe voorraad wordt opgeslagen en beheerd binnen het magazijn.
  • Order processing: de verwerking van orders zodra ze binnenkomen.
  • Outbound: het verzendklaar maken en versturen van orders.
  • Inventory management: het beheer en de nauwkeurigheid van de voorraad.
  • Warehouse Management System (WMS): het systeem dat alle processen digitaal verbindt.
  • Cross-docking: goederen die direct doorstromen van inbound naar outbound, zonder tussentijdse opslag.
  • RMA (retourverwerking): de afhandeling van retourzendingen.
  • Kitting: het samenstellen van sets of bundels uit losse producten.
  • Value-Added Services (VAS): extra diensten zoals labeling, personalisatie of verpakking op maat.

Niet elk magazijn heeft met alle tien processen te maken. Een webshop zonder kitting of VAS slaat dat onderdeel simpelweg over.

De vier volwassenheidsniveaus

Voor elk proces geldt hetzelfde raamwerk van vier niveaus:

Initieel: Veel handwerk, spreadsheets en weinig vaste structuur. Beslissingen worden genomen op basis van directe prioriteiten, niet op basis van een vast protocol.
Beheerd: Vaste procedures en digitale registratie. Er is structuur, bijvoorbeeld via barcodescanning, maar nog weinig automatisering.
Gecontroleerd: Realtime data en automatische rapportages. Het systeem stuurt actief mee, bijvoorbeeld door locaties automatisch toe te wijzen of afwijkingen zelf te signaleren.
Geoptimaliseerd: Realtime data en technologie zoals RFID, AI en voorspellende systemen worden gebruikt om processen continu verder te optimaliseren.

Een concreet voorbeeld: inbound van initieel naar geoptimaliseerd
Om te laten zien wat dit in de praktijk betekent, een voorbeeld met het inbound-proces. Twee KPI’s maken het verschil tussen de niveaus meteen inzichtelijk: de dock-to-stocktijd (de tijd tussen ontvangst en het moment waarop goederen verwerkt en beschikbaar zijn in de voorraad) en de ontvangstnauwkeurigheid.

Niveau Dock-to-stocktijd Ontvangstnauwkeurigheid
Initieel meer dan 24 uur minder dan 96%
Beheerd 12 tot 24 uur 96 tot 98%
Gecontroleerd 4 tot 12 uur 98 tot 99,5%
Geoptimaliseerd minder dan 4 uur meer dan 99,5%

Het verschil tussen het laagste en het hoogste niveau zit niet in hoe hard een team werkt, maar in hoe het proces is ingericht: van handmatige registratie op papier tot RFID-poorten die goederen automatisch herkennen bij binnenkomst.

Niet elk proces hoeft naar niveau vier

Het model is geen verplichting om overal het hoogste niveau te halen. Sommige processen mogen bewust op een lager niveau blijven, bijvoorbeeld omdat het volume te klein is om de investering in geavanceerde technologie terug te verdienen. Het model dwingt dat niet af. Het laat alleen zien waar een magazijn nu staat, per proces, en wat een logische volgende stap zou zijn als je daarvoor kiest.

Dat maakt het bruikbaar voor uiteenlopende situaties: een magazijn dat net begint met structureren, en een magazijn dat al ver is geautomatiseerd maar op één specifiek proces wil bijsturen.

Zo pas je het model toe op je eigen magazijn

Het Magazijn Verbeter Model is beschreven in het gelijknamige boek van Sherpaan, geschreven door Leo van der Aalst en collega’s van Sherpaan. Het boek werkt alle tien processen in detail uit, inclusief controlepunten, technologievereisten en benchmark-KPI’s per niveau.

Wil je weten waar jouw magazijn staat en welke verbetering voor jou het meeste oplevert? Met de Magazijn Verbeter Scan beoordelen we je processen aan de hand van het model. Je krijgt een rapport met concrete verbeterkansen en mogelijke vervolgstappen.

Vraag de Magazijn Verbeter Scan aan

Veelgestelde vragen over het Magazijn Verbeter Model

Wat is een volwassenheidsmodel voor een magazijn?
Een volwassenheidsmodel beoordeelt hoe gestructureerd, meetbaar en technologisch ondersteund magazijnprocessen zijn. Ons Magazijn Verbeter Model gebruikt daarvoor vier niveaus en beoordeelt tien afzonderlijke magazijnprocessen.

Welke magazijnprocessen worden beoordeeld?
Het model beoordeelt inbound, storage, order processing, outbound, inventory management, het Warehouse Management System, cross-docking, RMA, kitting en Value-Added Services.

Wat zijn de vier volwassenheidsniveaus?
De vier niveaus zijn Initieel, Beheerd, Gecontroleerd en Geoptimaliseerd. Ieder niveau heeft eigen controlepunten, technologievereisten en benchmark KPI’s.

Moet ieder proces het niveau Geoptimaliseerd bereiken?
Nee. Het model is flexibel en houdt rekening met verschillen tussen magazijnen. Het gewenste niveau hangt af van de situatie en van wat voor het betreffende proces zinvol is.

Wat is de Magazijn Verbeter Scan?
De Magazijn Verbeter Scan gebruikt het Magazijn Verbeter Model als basis om magazijnprocessen te analyseren en zichtbaar te maken waar verbeterkansen liggen. Met de Magazijn Verbeter Scan brengen we sterke en zwakke punten in magazijnprocessen in kaart en maken we zichtbaar waar gerichte verbeteringen mogelijk zijn.

Gerelateerde artikelen